TRS - The Recognition Sutra 08
Klik hier voor vorige Artikelen
TRS - Herkenning Sutra 8
Pratyabhijñā-hrdaya - Rajanaka Ksemaraja
In Engels vertaald: Hareesh (Christopher D Wallis)
Het is aan te bevelen om eerst het TRS – Proloog artikel en eventueel TRS - Herkenning Sutra 1 en TRS - Herkenning Sutra 2 en TRS - Herkenning Sutra 3 en TRS – Herkenning Sutra 4 nog een keer te lezen. Sutra 1, 2, 3 en 4 vormen de basis waar verder op wordt doorgeborduurd.
De standpunten van alle filosofische opvattingen
zijn de verschillende rollen, de niveaus van Zijn zelfexpressie. || 8 ||
De standpunten, d.w.z. de gevestigde doctrines, van alle filosofische opvattingen, te beginnen bij de materialisten, zijn de gecreëerde rollen die Het, dit Zelf, vrijelijk aanneemt, als een acteur.
Opsomming diverse Levensovertuigingen
Dan volgt een opsomming van diverse levensovertuigingen met betrekking tot het zelf die in dit artikel niet verder worden verklaard omdat ze in de huidige tijd over het algemeen niet zo relevant zijn:
Materialisten, Logici, Atomisten, Exegeten, Boeddhisten, Vedāntins, Brahmaan-aanhangers, Mādhyamika-boeddhisten, Vaiṣṇava Pāñcarātrika's, Sāṅkhya's, Pātañjala-Yogi's, Vijñānākala's, andere Īśvara-tattva Vedāntins, Grammatici.
Sommige Tantrika's stellen dat de werkelijkheid van het Zelf alles overstijgt. De toegewijden aan de tradities van de Kula en Kaula zeggen dat het besloten is aan alles in zichzelf. De aanhangers van de Trika- en Krama-leer stellen dat het tegelijkertijd alles overstijgend en alles belichamend is.
Al deze niveaus of rollen van de Gezegende Heer Shiva, het ene Bewustzijn-Zelf, wordt gemanifesteerd door Zijn autonomie. Deze worden onderscheiden door gradaties van openbaring of verhulling van die autonomie. Daarom is er slechts één Zelf dat dit alles doordringt.
Degenen met een beperkte visie komen niet verder dan zich egoïstisch te identificeren met verschillende beperkte aspecten van dat Ene. Dit is het spontane spel dat Zijn Wil uitdrukt. Het gevolg is dat zij de hoogste Afdaling van Macht missen. Zij bereiken niet de ervaring van de Grote Doordringing in de vier niveaus van belichaming. Meer hoge ervaringsniveaus worden gevormd door onderliggende lagere niveaus. Zij vormen een kleuring of zijn een resultaat van diepere dynamiek.
Ondersteunende Sutra’s uit gelijksoortige richtingen
In de Pauṣkara-Parameshvara staat:
Maar sommigen, bezoedeld door gehechtheid aan hun gebrekkige kennis,
kennen de alwetende opperste Godheid, begiftigd met alle wijsheid, nog niet.
En de Svacchanda-tantra zegt:
Hoewel zij die verslaafd zijn aan droge, vruchteloze argumenten, bevrijding wensen te verkrijgen, zorgt Maya ervoor dat zij in een staat van niet-bevrijding blijven dwalen.
En de Netra-tantra zegt:
Zij die alleen het zelf aanbidden, bereiken niet het hoogste niveau
waarover in de heilige geschriften van Shiva wordt gesproken.
Een andere, de tweede, interpretatie van de Sutra kan zijn:
De posities van alle zienswijzen zijn mogelijkheden voor Dat. || 8 ||
Gezien vanuit de No-Mind verkrijg je overzicht over de gebieden van bijvoorbeeld blauw, plezier, vreugde, enzovoort. Dit zijn middelen om de ware aard van het Zelf te onthullen. Zij ontstaan vanuit een toestand van pure, ultieme vreugde en tevredenheid van het Universele Bewustzijn. Wanneer de naar buiten gerichte focus tot rust komt in het Zelf, volgt er een omslagpunt waarbij er een terugtrekking ontstaat. Daarna volgt er een moment van vasthouden aan een punt van innerlijke stilte. Dan komt er een aanwijzing van de stroom van verschillende aandachtspunten. Het Shakti-Bewustzijn, bekend als het Vierde (Turya), is de basis en de verenigde stroom van dit proces van terugtrekking, stilstand en schepping. Zij stort steeds de gedifferentieerde realiteiten van het drievoudige proces uit en neemt ze weer op. Zij blijft voortdurend vol en voortdurend leeg, beide en geen van beide, vibrerend in absolute gelijktijdigheid.
UtpalaDeva zegt in zijn commentaar op zijn heilige tekst 'De Erkenning':
Door alle objecten van het bewustzijn te verteren,
wordt zij intenser en verzadigd.
En deze edele Vrouwe (Shakti), die steeds meer wordt
gecultiveerd, gediend, verzorgd en gecontempleerd,
maakt haar toegewijde uiteindelijk één met haarzelf. || 8 ||
De posities die alle filosofische opvattingen innemen
zijn de verschillende rollen, de niveaus van zelfexpressie.|| 8 ||
Sutra Acht kent twee verschillende interpretaties, waarvan de tweede een universele leer is. Het is een keuze voor dit artikel om direct naar die tweede interpretatie te gaan omdat die beter past bij de huidige tijd.
De tweede lezing van de Sutra kan zijn:
‘De posities van alle opvattingen zijn mogelijkheden voor Dat’,
betekende dat het innerlijke rustpunt van alle cognities,
zoals blauw, plezier, enz., het middel is om de ware aard
van iemands Zelf te onthullen, overvloeiend van
de onvervalste vreugde van Bewustzijn.
Hier geeft Ksemaraja een alternatieve interpretatie van de woorden van de Sutra die een geheel andere betekenis inhoud, een betekenis die hem in staat stelt je de belangrijkste Krama-leer aan je over te brengen. Posities, d.w.z. rustpunten; letterlijke opvattingen, d.w.z. kennis; mogelijkheden;
Krama
De Krama-leer, ook bekend als de Mahartha, is een beoefeningstraditie en een denkrichting (cognitie) die zich voornamelijk bezighoud met de aard van het bewustzijn en de cycli van kennis waar het doorheen beweegt. Een centrale leer van de Krama is dat we, door de cyclus van elke denkvermogen terug te volgen naar de bron, toegang kunnen krijgen tot onze essentie. Deze radicale leer leidt je voorbij de zorg over de inhoud van onze gedachten en gevoelens. Daarbij vestigt onze aandacht op het proces van hun ontstaan en verdwijning of oplossing. Ook wordt op de grondslag van dit proces gelet, namelijk je aangeboren wezen of je essentie. Hier gaat het alleen om je gedachten en gevoelens als energiestromen. Ook de oefening in het observeren van hun beweging en de kwaliteit van hun vibratie helpt je niet alleen om je te bevrijden van gehechtheid of afkeer ten opzichte van hun inhoud. Daarbij heeft het ook een merkwaardig versterkend effect op je energieveld.
De standaardvoorbeelden van cognitie in de Indiase filosofie zijn 'de kleur blauw' en 'het gevoel van plezier'. Het eerste voorbeeld illustreert de naar buiten gerichte cognities die we met anderen kunnen delen. Het tweede voorbeeld is van innerlijk ervaren cognities die niet direct door anderen kenbaar zijn. Uit de voorbeelden kunnen we ook opmaken dat 'cognities' hier zowel alles omvat wat waargenomen wordt, zoals een kleur of een gevoel en alles wat bedacht wordt, zoals een gedachte.
Cognitie - denkvermogen
Ksemaraja vertelt je dat de oefening om aandacht te besteden aan waar elk denkvermogen tot rust komt. Het is een subtiel maar krachtig middel om de ware aard van je aangeboren wezen te onthullen. Natuurlijk is er niet precies één plek waar elke denkvermogen tot rust komt. Wanneer je bij een bepaalde gedachte of een bepaald gevoel blijft, zonder het te verlengen, kunnen je nauwlettend volgen hoe het energie verliest en oplost of verteert. Waar lost het precies in op? Net zoals je luistert naar een geluid dat wegsterft in het niets, kun je, als je bij cognitie blijft terwijl deze afzwakt en oplost, een tijdloos moment in de grond van je wezen ervaren. Dit is het veld van puur potentieel dat elk denkvermogen mogelijk maakt.
Hoewel het in feite onbeschrijfbaar is, geeft Ksemaraja je een hint over de aard van deze grondslag van het zijn. Zodoende kun je weten of je er inderdaad volledig bent aangekomen, het is niet zo dat het een ‘daar’ is. Hij zegt dat het de “onvervalste vreugde van bewustzijn” is. Dit feit impliceert dat hij deze leer beschouwt als één van de belangrijkste die hij te delen heeft. Het belangrijkste punt hier is dat wanneer we leren om volledig aanwezig te zijn bij het proces. Daarbij besef je tevens de grondslag van het kenvermogen, in plaats van verstrikt te raken in de inhoud. Je beseft dat Bewustzijn, onze fundamentele natuur, het vermogen heeft om een soort stille vreugde en verwondering te ervaren met betrekking tot elke ervaring. We staan meestal niet in contact met dat vermogen, behalve met betrekking tot ervaringen die de Mind als positief beoordeelt. Dit komt doordat je je openstelt voor die ervaringen, terwijl je je verzet tegen ervaringen die de Mind als negatief beoordeelt. Deze weerstand belemmert je vermogen om toegang te krijgen tot je natuurlijke vermogen tot verwondering, terwijl openheid dat niet doet. Dit is een natuurwet van het Bewustzijn.
Geluk(zaligheid) - Vreugde - Verwondering
De impact van deze leer is enorm, want ze herdefinieert volledig je gevoel van geluk. Je jaagt op het maximaliseren van wat je denkt wat ‘positieve’ ervaringen zijn die je gelukkig gaan maken. Je richt je op de mogelijkheid om te ontdekken dat wanneer je in contact staat met je essentie, je natuur, elke kenvermogen een bron van vreugde, verwondering en fascinatie kan zijn. Het is belangrijk om hier op te merken dat de vreugde en verwondering, fascinatie, gevoel van schoonheid of ontzag niet een gevoel van geluk in tegenstelling tot ongeluk inhoud. Als dat zo was, zou het bijvoorbeeld onmogelijk zijn om vreugde te ervaren terwijl je verdrietig bent. Maar dit is een soort vreugde die geen tegenpool heeft. Het is een vermogen om schoonheid te zien in wat er is of dat nu verdriet, geluk, een grijze dag of een blauwe hemel is. Essentie-natuur ervaart niet alleen schoonheid in wat er is, maar kan net zoveel schoonheid en verwondering ervaren in wat de Mind niet bevalt als in wat hij wel bevalt.
Laat dit tot je doordringen, want als je dat doet, is het wereldschokkend en levensveranderend. Niet als een concept, natuurlijk, maar als een reële mogelijkheid voor heel je leven.
Contemplatieoefening
Kun je je een moment in je leven herinneren waarop je verdrietig of rouwend was en toch een onderstroom van onverklaarbare vreugde voelde? Dat wordt ‘Ananda’ genoemd. Misschien voelde je het als diepe dankbaarheid dat je leefde om überhaupt verdrietige momenten te kunnen ervaren. Misschien voelde je dat liefdesverdriet een geschenk is dat zegeningen brengt, zoals meer compassie. Het brein kan zich dingen die niet in je beeld van de werkelijkheid passen niet goed herinneren, maar graaf eens wat dieper en kijk of je voorbeelden kunt vinden van momenten in je leven waarop je deze onderstroom van stille vreugde, levendigheid of verwondering voelde, ongeacht of je je tegelijkertijd ook verdrietig, verveeld, boos of gelukkig voelde.
- - - - - - - - - - - - - - - -
Uitleg:
Om je vermogen om gelukzaligheid in alle levensomstandigheden te ervaren te verwezenlijken, is het nodig om je nieuwsgierigheid en verwondering te cultiveren. Nieuwsgierigheid geeft je het geduld om je gedachten en gevoelens te volgen als energiestromen, waarbij je meer aandacht besteedt aan vorm en kwaliteit dan aan inhoud. In plaats van de woorden van een gedachte als "Ik ben niet goed genoeg" of "Ik ben beter dan zij" serieus te nemen, word je bijvoorbeeld nieuwsgierig naar:
(a) hoe het voelt om die gedachte te hebben, de kwaliteit of 'smaak' ervan;
(b) waar die vandaan komt, niet zozeer psychologisch, maar meer waar die in je lichaam ontstaat en welke behoefte of wens die vervult; en
(c) waar het naartoe beweegt, wat de baan ervan is en wat voor soort bestemming het creëert. De subtiele oefening hier houdt een onderzoek in dat heel anders is dan de analytische ontleding en psychologische evaluatie waaraan je in onze cultuur gewend zijn geraakt. Het gaat er veeleer om een vogelperspectief te nemen en de aard van de cognitie van dichtbij te bekijken. Je merkt de boog ervan op, waar het ontstaat en waar het verdwijnt, op een subtiele, 'energetische' manier, niet in termen van een nieuwe reeks gedachten, hoewel die onvermijdelijk kunnen opduiken.
Op deze manier begin je na verloop van tijd de 'grond/bron/basis' van het cognitieproces te zien. Wanneer je je in die bron ontspant, krijg je vanzelf toegang tot de inherente vreugde van het bewustzijn. Je wordt bewust van het vermogen om verwondering en ontzag te ervaren vanwege het wonderbaarlijke feit van het Bewustzijn zelf. Je bent niet langer afhankelijk van het verzamelen van alleen maar aangename zintuiglijke objecten, sowieso een onmogelijke opgave, of het hebben van de 'juiste' ervaring. Je voelt je radicaal vrij, omdat je nu toegang hebt tot een vreugde die niet afhankelijk is van externe omstandigheden, zonder dat je je ook maar enigszins van de realiteit hoeft te distantiëren. Dit wordt een vreugde die vrij is van elke behoefte aan externe steun. Het is geen doel dat je zomaar bereikt, maar vanuit dit perspectief is er niets dat meer de moeite waard is om na te streven.
Ksemaraja legt in de onderstaande alinea verder uit wat hij hiermee bedoelt:
Wanneer de uiterlijke vorm van een cognitie tot rust komt in zichzelf,
is er [1] een terugtrekking van de focus van het externe object;
vervolgens [2] een moment van innerlijke stilte;
daarna [3] de aankondiging van de stroom van verschillende
cognities die op het punt staan te ontstaan.
Nu spreekt Ksemaraja over het proces van kennisverwerving in termen van de goddelijke scheppings- en uitstralings-handelingen, stilstand en ontbinding, terugtrekking of vertering. De relevante volgorde is hier eigenlijk (1) terugtrekking, (2) stilstand en (3) schepping. Zie nummering in de vetgedrukte alinea hierboven. Maar in feite, als je het beeld iets completer maakt om het gemakkelijker te begrijpen, zijn er vijf stadia: schepping —› stilstand —› terugtrekking —› stilstand —› schepping, waarvan Kṣemaraja hier de laatste drie noemt. Als je in de war bent, is dat niet verwonderlijk, aangezien dit een esoterische doctrine is waar Kṣemaraja indirect naar verwijst, hij wil niet dat je het begrijpt zonder toegang tot een leraar die de Krama-leer kent.
Voorbeeld - Ik ben
Nu wordt een eenvoudig voorbeeld genomen om te begrijpen waar hij het over heeft. Stel je voor dat je in een geweldig restaurant zit met een goede vriend en je besluit chocolademousse te bestellen. De mousse wordt geserveerd (de eerste creatie van de ervaring) en is onverwacht heerlijk. Op dat moment onderbreek je even het gesprek en geniet er gewoon van (stilstand). De chocolade smelt langzaam op je tong, het moment gaat voorbij en je wordt je bewust van jezelf als de ervaarder (terugtrekkingsfase). Dan weer stilstand: een kort moment van rust, een moment van innerlijke stilte, zoals Kṣemaraja het noemt. Dit stille moment van zelfbewustzijn is voor de meeste mensen extreem kort.
Dit woordloze moment van innerlijk bewustzijn maakt de daaropvolgende creatie mogelijk: in dit geval de creatie van een cognitie die de ervaring die je zojuist hebt gehad uitdrukt, zoals "Deze mousse is geweldig!" Met oefening, zo suggereert Kṣemaraja, kun je de energie van deze redenerende gedachte daadwerkelijk naar de oppervlakte van het bewustzijn voelen bewegen, zelfs voordat deze in woorden wordt vervat. Als je oefent om je af te stemmen op de kwaliteit van de vibratie van een gedachte voordat deze de vorm van woorden aanneemt, begin je andere mogelijkheden te ontdekken om die gedachte-energie uit te drukken. In het bovenstaande voorbeeld zou je kunnen beseffen dat de uitdrukking "Deze mousse is geweldig!" een weergave is van een cognitie die nauwkeuriger kan worden omschreven als "Ik geniet van deze smaakervaring". Anders gezegd: het is een cognitie waarmee het bewustzijn zichzelf en de kwaliteit van zijn ervaring representeert. Met een subtielere waarneming begin je de neiging te herkennen om je innerlijke ervaring weer te geven als een evaluatie of oordeel over de persoon of zaak die je de eer of de schuld geeft van die ervaring. Het lijkt alsof geweldigheid een objectieve eigenschap van de mousse is die je ervaring veroorzaakt, wat met een beetje reflectie al snel onjuist blijkt. Begrijpen hoe deze linguïstische objectivering van ervaring de weergave ervan verstoort. Dit is slechts één van de vele voordelen van het besef dat woorden de 'kleding' zijn van een gedachte-vibratie die in wezen de uitdrukking is van een innerlijke toestand. Wanneer je beseft dat de enige ware uitspraak die je geldig kunt doen een uitdrukking is van je innerlijke toestand. Uiteindelijk heb je geen toegang tot de innerlijke wereld van iemand anders. Je wordt je ook bewust van het ene element dat door al je ervaringen loopt: het gevoel van 'ik ben', dat vibreert in talloze verschillende vormen, zoals "ik ben de genieter van deze smaak".
Dit besef leidt je onontkoombaar tot het meditatief zijn over de aard van dat 'ik ben'. De non-duale Shaiva's zeggen dat in elke andere ervaring van 'ik ben', zoals 'ik ben een genieter' of 'ik ben een lijder', hetzelfde fundamentele bewustzijnsprincipe als het ware op een andere frequentie vibreert. In de Krama-school wordt dat principe vereerd als een Godin, wat inhoudt dat het ware 'ik' niet persoonlijk maar universeel is. Dat meest intieme, woordloze gevoel van jezelf wordt door alle voelende wezens op precies dezelfde manier ervaren, omdat het hetzelfde is. Bewustzijn is één en ongedifferentieerd, dus de vergoddelijking ervan is logisch. Het wordt ook wel ‘de Vierde’ genoemd, omdat het de bron en grondslag is van het drievoudige proces van emissie, stilstand en terugtrekking dat hierboven is besproken. Daarin zijn de drie versmolten tot een absolute potentie. Daarom zegt Kṣemaraja:
Het Shakti-Bewustzijn, bekend als de Vierde (Turya),
is de grond en de verenigde stroom van dit
proces van terugtrekking, stilstand en schepping;
zij is voortdurend bezig de gedifferentieerde realiteiten
van het drievoudige proces neer te zetten en te re-absorberen.
Zij blijft voortdurend vol en voortdurend leeg,
beide en geen van beide, vibrerend in absolute gelijktijdigheid.
Godinnen
Ksemaraja’s resonerende taal verwijst hier naar de verschillende vormen van de Godin zoals die in de Indiase traditie bekend zijn. Al deze vormen vertegenwoordigen één van de twee basisklassen. Ten eerste de zoete, overvloedige, volle vormen zoals Lakṣmi en Parvati. Ten tweede de woedende, intense, uitgemergelde vormen zoals Kali en Camuṇḍa. Het eerste type wordt meer geassocieerd met schepping en het tweede met ontbinding/terugtrekking. Paradoxaal genoeg, zo vertelt Kṣemaraja je, drukken beide aspecten van de Godin de aard van het goddelijke Bewustzijn uit. Ze is 'vol' omdat alles wat verschijnt, in haar verschijnt, want alle kenbare verschijnselen zijn innerlijk aan het Bewustzijn. Ze is 'leeg' omdat ze letterlijk onverzadigbaar is, want Ze verslindt oneindig de objecten van ervaring en de inhoud van het bewustzijn. Ze lossen allemaal in haar op en heeft altijd ruimte over. Maar Ze is ook geen van beide aspecten, want Haar aard wordt niet uitgeput door de volheid van de fenomenale ervaring of door de leegte van oneindig potentieel. In Haar ultieme aard is Ze voorbij bestaan en niet-bestaan. Daarom kan het Bewustzijn niet worden vernietigd met de dood van het fysieke lichaam of worden gecreëerd door de geboorte ervan. Ten slotte, zo vertelt Kṣemaraja je, is onze beperkte perceptie dat deze aspecten van de Godin elkaar moeten opvolgen niet juist. Ze 'vibreert in absolute gelijktijdigheid'. Dat betekent dat Ze tegelijkertijd vol en leeg is, tegelijkertijd beide en geen van beide.
Nu citeert Kṣemaraja de Guru van zijn Guru Utpaladeva in zijn commentaar op zijn heilige tekst 'De Herkenning':
Door alle objecten van het bewustzijn te verteren,
wordt Zij versterkt en verzadigd.
Deze zin is fascinerend, omdat het een voorbeeld is van hoe Ksemaraja de lijn van de oude beeldspraak van de godinnenverering hergebruikte om de aard van het bewustzijn zelf te beschrijven. Zonder het expliciet te zeggen, suggereert de taal hier subtiel het beeld van een woeste godin die de bloedoffers van haar toegewijde oplicht, offers die haar kracht versterken totdat zij, verzadigd opstaat en haar aanbidder een zegen schenkt. Dit beeld was van centraal belang voor de oude traditie die de Guru’s van Ksemaraja erfden. Na verloop van tijd werd het als een metafoor beschouwd. Zo citeert Ksemaraja in zijn Essentie van Spanda, Vibratie, een vers uit een geschrift genaamd De Kaula Oceaan van Golven, een vers dat de transformatie van de betekenis van deze godinnenbeeldspraak al in volle gang laat zien:
Godin Lelihana, ‘Zij die de wereld oplikt en verslindt’,
de eeuwige Godin, straalt eeuwig in volheid en omvat alle dingen.
Deze golf van de Oceaan van Bewustzijn is
de Wilskracht van de Heer Shiva.
Het gemeenschappelijke thema hier is de metafoor van verslinden (verteren) en vol worden. Je kunt dit interpreteren in termen van spirituele ervaring. Als je de lijn van Ksemaraja volgt, kan je begrijpen dat een meditatief proces van het uitbreiden van het Bewustzijn totdat het zijn natuurlijke volheid bereikt. Met andere woorden: Bewustzijn bereikt zijn volste expressie wanneer het, in plaats van de aandacht selectief te richten volgens de voorkeuren van de geconditioneerde Mind. Ze breidt zich uit om het gehele veld van objectiviteit te omvatten, alles wat op een gegeven moment gelijktijdig kan worden waargenomen. Deze handeling intensiveert het Bewustzijn en stelt het in staat toegang te krijgen tot zijn natuurlijke staat van volheid, compleetheid en heelheid. Dit is een meditatieve oefening, het kan niet worden bereikt door erover na te denken.
Oefening voor het ontwikkelen van bewustzijn
Tattva-Bhavana: meditatie op de werkelijkheid
Het is handig om van deze tekst een MP3 te maken. Ga comfortabel zitten en haal een paar keer diep en langzaam adem, zodat de energie in je lichaam tot rust komt. Blijf ontspannen tot je lichaam stil is. Houd je ogen open maar stil, verzacht je blik, laat dingen een beetje onscherp worden en word je bewust van je hele gezichtsveld.
Neem vervolgens je tastzin waar, alle sensaties die je huid kan voelen, zoals het gevoel van je kleding tegen je huid en de temperatuur van de lucht, maar ook innerlijke sensaties, zoals je ademhaling. Neem alle tastzin tegelijkertijd waar, het hele tastveld.
Breng na een tijdje je aandacht naar het hele geluidsveld, alle geluiden die je kunt horen, zowel de zachte als de hardere. Denk er niet over na wat het zijn, maar neem ze allemaal evenveel waar. Geef ze allemaal evenveel aandacht, zo goed als je kunt.
Word je vervolgens bewust van alle objecten van je bewustzijn, gelijktijdig en in gelijke mate: beelden, gewaarwordingen, geluiden, gedachten en gevoelens. Dit vereist oefening, want je moet de dwang loslaten om je op één specifiek ding te concentreren en je bewustzijn verzachten om alles te omvatten. Laat jezelf opgaan in het hele veld van bewustzijn; neem alles waar, zonder je op iets te fixeren. Word het hele veld.
Wanneer iets je aandacht trekt, zoals een geluid of een gedachte, verdiep dan je ademhaling een beetje en keer terug naar het hele veld van volledig bewustzijn. Wees met het geheel, word het geheel.
Neem ten slotte datgene waar wat ten grondslag ligt aan, verenigt en omvat het hele veld van waarneming: het Bewustzijn zelf. Kun je datgene voelen wat subtiel alles doordringt wat je voelt, hoort en waarneemt?
- - - - - - - - - - - - - - - - - -
Met enige oefening van bovenstaande meditatie zul je de ervaring hebben waar Utpaladeva naar verwees: een intensivering of verhoging van het bewustzijn en een gevoel van diepe volheid of compleetheid. Na verloop van tijd zul je steeds bewuster worden van het Bewustzijn zelf, totdat het net zo tastbaar en aanwezig is als elk object binnen zijn veld. Bovendien, als je deze Tattva-Bhavana-oefening regelmatig doet, zul je veel beter voorbereid zijn op de ‘expansie van energie’ (Shakti-vikasa)-oefening die in Sutra achttien wordt beschreven.
Als laatste gebruikt Kṣemaraja een prachtig metafoor uit zijn tijd, die prima in de huidige tijd past:
En deze edele Vrouwe, die steeds meer wordt
gecultiveerd, gediend, verzorgd en gecontempleerd,
maakt haar toegewijde werkelijk één met haarzelf. || 8 ||
Uitleg:
Stel je een toegewijde dienaar voor die zijn Vrouwe zo goed dient dat hij haar gunst wint. Hij gebruikt een rijk woord wat tegelijkertijd cultiveren, dienen, verzorgen en contempleren betekent. Maar de Vrouwe is hier simpelweg het Bewustzijn zelf. We worden aangemoedigd om aandacht te besteden aan je eigen bewustzijn. Het te observeren hoe alles wat je waarneemt daarin ontstaat en weer verdwijnt en je ontzag en eerbied ervoor te laten groeien. Na verloop van tijd raak je minstens even gefascineerd door het bewustzijn zelf als door alles waarvan je je bewust bent. Dan bereik je de natuurlijke staat van volheid en compleetheid.
Literatuur
- Trika Shaivism - Moti Lal Pandit (2 books);
- Reality Sutras - Heart of Trika Shaivism – Shambhavi Sarasvati;
- Paratrishika-Vivarana - Secret of Tantric Mysticism - Jaideva Singh;
- Triadic Mysticism - Paul E Murphy;
- Trika - Tej Raina;
- Krama & Kashmir Shaivism - Arijoy Bhattacharya;
- Tantra Illuminated - Hareesh (Christopher D Wallis);
- The Recognition Sutras - Rajanaka Ksemaraja - Vertaald door Hareesh;
- Pratyabijnahrdayam - Jaideva Singh;
- Splendor of Recognition - Swami Shantananda;
- Ishvara Pratyabhijna of Utpaladeva - B N Pandit;
- I am That - Sri Nisargadatta Maharaj;
- Shiva Sutras - Jaideva Singh;
- Aphorisms of Shiva - Shiva Sutras - Mark S G Dyczkowski;
- Shiva Sutras - Lakshmanjoo;
- Triadic Heart of Shiva - Paul Eduardo Muller-Ortega;
- Doctrine of Vibration - Mark S G Dyczkowski;
- Spanda-Karikas - Divine Creative Pulsation - Jaideva Singh;
- My View of the World - Erwin Schrödinger;
- Vijñāna-Bhairava-Tantra - Hareesh (Christopher D Wallis) of; - Jaideva Singh of; - Mark
Dyczkowski of; - Swami Lakshman Joo of; - Paul Reps (Osho) of; - Bettina Śāradā Bäumer of; - David Dubois of; - Swami Satyasangānanda (Satsangi) of; - Ranjit Chaudhri of; - Satya Prakash Singh and Sw. Maheshvarānanda of; - Lilian Silburn (Frans) of; - David Dubois (Frans) of; - Bettina Bäumer (Duits) of; - Oscar Figueroa (Spaans);
- Koninklijk Hooglied van Saraha - Royal Song of Saraha
Tantra Vision: Deel 1 Leven in Vrijheid en Deel 2 Leven in Heelheid - Osho of; - Lara Breitstein of; - Herbert V Guenther of; - Schaeffer-Kurtis of; - Jackson of; - Schaeffer of; - Traleg Kyabgon of; - Karl Brunnholzl of; - Dowman of; - Thrangu;
- Tantra Darshan - Niranjanananda Saraswati;
- From Sex to Superconsciousness - Osho.
Heel veel succes op het prachtige meditatieve pad van Tantra transformatie . . .
Klik hier voor vorige Artikelen
Tantra is het meditatieve pad van transformatie,
daar hoef je echt niets voor te doen,
alleen maar bewust te Zijn.
(c) 2026 Swami Nirav Beej
Klik hier voor vorige Artikelen
Heel veel succes op het prachtige meditatieve pad van Tantra transformatie . . .
Namastee, ik groet het Goddelijke in je . . .
Ga in heel diepe meditatie . . . met heel veel nederigheid . . . Namasté . . .
TantraTempel - Copyright © 2024 swami Nirav Beej

Tantra workshops en trainingen
Als je geïnteresseerd bent in een vreugdevol leven met meer kleur en
waarbij je je meer vrij voelt dan kan Tantra een uitkomst zijn.
Tantra is bewust vanuit je hart in liefdevolle verbinding zijn
waardoor alles samensmelt tot één geheel.
Klussers gevraagd
We hebben al met een enthousiaste groep Tantra vrienden ontzettend veel werk verzet, hartelijk dank daarvoor. Toch kunnen we nog iemand gebruiken voor de Tantra Klusdagen op woensdag t/m vrijdag in de weekenden dat er geen workshop plaats vind. Geboden wordt diverse maaltijden en dranken. Het is de bedoeling dat ca. 5 uur per dag (meditatief) gewerkt wordt zonder verdere vergoedingen. De TantraTempel vraagt enig onderhoud. Als je zin hebt om mee te doen neem dan vrijblijvend contact met Nirav op.
Onthoud altijd:
Bij Tantra gaat het om de pure, conceptloze ervaring, om de manier van Zijn, van leven, je levenshouding. Je kunt dit niet uit een boekje leren of alleen naar tapes luisteren. Het is een kwestie van je aandacht op het leven, het universum te vestigen, bewust te zijn.
Contact
Als je op de één of andere manier in Tantra geïnteresseerd bent geraakt en je Tantra verder zou willen onderzoeken, neem dan vrijblijvend contact met ons op. Misschien kunnen we je dan verder op weg helpen.
Klik hier voor vorige Artikelen
Overzicht aanbod van de TantraTempel
Klassieke Tantra Trainingen
- Tantra Introductie dag
Spotlicht: Introductie dag
Geheel onverwachts ben ik eind november naar het vrouwenweekend geweest bij de Tantratempel. Het werd een heel mooi, Lees meer
- Tantra Jaar Training
- Tantra Maxi Training
Spotlicht: Mini Training
Zij schreven dan een (soms steenkolen) Engelse versie vanuit hùn spirituele achtergrond. Voor mij komen die vertalingen het dichtst bij de bron van Tantra. Die vertalingen zijn gelardeerd met heel veel fonetisch geschreven Sanskrietwoorden. Lees meer
Aanmelden - Boeken Trainingen
Voor meer Info, Aanvraag of Boeking: Stuur een e-mailtjeMet je voornaam, mobiel nummer, onderwerp, eventuele data met tijdstip en opmerking
Je mag natuurlijk ook even bellen naar Nirav voor persoonlijk contact 06-15521760
Om de donaties zo laag mogelijk te houden werken we met vrijwilligers.
Stuur maar even een e-mailtje of geef een belletje. Je bent van harte welkom!